محمد حسن خان اعتماد السلطنه

293

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

و درگذشت . شيخ عبد العظيم لورايى عالمى با ورع است و در قريهء حسنكدر ( حسنكيادر ) مىنشيند ، ولى به طهران قشلاميشى مىكند و به امامت جماعت مىگذراند . فنون شرعيه را در عتبات متعاليات عراق عرب اندوخته و در اصول و فروع تدربى لايق به هم رسانيده . عالم ربانى ملا محمد مجتهد مشهور به فاضل ايروانى طابت تربته شرحى مشبع در تمجيد وى برنگاشته است . حاج ملا على اصغر لواسانى الاصل طهرانى المسكن عالمى عامل است و در محلهء سرچشمه به مسجد جديد البناء جناب حاج ميرزا عباسقلى از وزرآء دربار اعظم به امامت جماعت مىپردازد . ملا على اصغر بروجردى صاحب نور الانوار و رسايل ديگر است كه به فارسى ساخته ، عالمى متعبد بوده . حاج ميرزا هدايت الله اورسيجى از قراى بسطام ، فقيه و حكيم و عارف بود و در مشهد مقدس مىنشست و در يكهزار و دويست و هشتاد و يك به مكهء معظمه پس از اداء مناسك به وباء درگذشت و به مقبرهء آل ابيطالب مدفون گشت و فزون از سيصد هزار بيت مؤلفات به يادگار گذاشت . آقا عبد الحسين اصفهانى خطاط مشهورى است . در شكسته‌نويسى استادى درست بود ، رحمة الله عليه . حاج ميرزا صفا عالمى عامل بود و عارفى كامل و متصوفى فاضل و سالكى و اصل . خواص اين عهد از مردم ايران و ممالك عثمانيه به نظر عقيدت و ارادت در وى مىديدند . وصف او در اين مختصر نمىگنجد . دايرهء سياحتش اكثر ممالك اين روى كرهء ارض را فراگرفته . از سنين قمرى سلطنت اين پادشاه به سال بيست و هشتم از دار غرور درگذشت . و حاج ميرزا حسين خان قزوينى صدر اعظم در قبلى كوه طبرك رى كه چشمه على از پاى آن مىجوشد مزارى مشتمل بر بقعه و صحن و متعلقات براى آن پير كبير بساخت . حاج ميرزا حسن اصفهانى ( صفى عليشاه ) از عرفاء معروف مقيم دار الخلافه است و بر علم تصوف و منازل سالكين اطلاعى عظيم دارد و در اين فنون كتابها و رسائل گوناگون ما بين نظم و نثر ساخته است و به طبع بعضى از آنها پرداخته . ملا فتح الله قاضى كردستان است و از عظماء علماء آن سامان .